Bolest motornih neurona odnela glumca iz "Igre prestola": Ovo su prvi simptomi koje mnogi ignorišu

Bolest motornih neurona (MND) je progresivni neurodegenerativni poremećaj koji utiče na kretanje, govor, gutanje i disanje. U pitanju je retka, neizlečiva
neurodegenerativna bolest koja uništava nervne ćelije odgovorne za kontrolu voljnih mišića.

Prema službenim podacima, MND pogađa pet hiljada odraslih osoba u Ujedinjenom Kraljevstvu u bilo kojem trenutku, piše Hufington Post. Rizik da obolite od MND-a tokom života je jedan u tristo, a šest ljudi u Ujedinjenom Kraljevstvu svaki dan umre kao posledica ovog poremećaja.

Budući da je prilično neuobičajeno, MND često prolazi nezapaženo sve dok ne dođe u progresivnije faze. Iako se MND ne može izlečiti, njime je moguće upravljati, a postoji nada da će predanost istraživanju rezultirati efikasnim tretmanima za obolele.

Ko je u opasnosti od MND-a?

MND se najčešće javlja kod osoba u 60-im i 70-im godinama, ali može da pogodi osobe svih uzrasta. Nastaje nakon što motorni neuroni, ćelije koje su odgovorne za kontrolu mišića, postepeno prestaju da funkcionišu.

Iako uzrok ovog neurodegenerativnog oboljenja nije do kraja poznat, smatra se da genetika i faktori iz okruženja imaju značajnu ulogu.  Ako imate bliskog rođaka s tom bolešću ili srodnim stanjem koje se zove frontotemporalna demencija, ponekad može značiti da je veća verovatnoća da ćete je dobiti. Međutim, u većini slučajeva MND se ne širi u porodicama.

Bolest motornih neurona (poput amiotrofične lateralne skleroze - ALS) statistički češće pogađa muškarce nego žene.

Prvi znaci bolesti motornih neurona
Rani simptomi MND uključuju:

• Slabost u zglobovima i ekstremitetima
• Trzaji mišića
• Slab stisak ruke
• Teškoće u govoru, nejasan govor
• Otežano gutanje
• Postepeni gubitak težine.

Bolest obično počinje postepeno. Pacijent prvo primećuje slabost mišića samo na jednom ekstremitetu, koja se kasnije širi i na druge delove tela. Sa napredovanjem bolesti javlja se slabost praktično svih mišića, pacijent postaje nepokretan, sa otežanim ili nemogućim govorom, gutanjem i disanjem.

Terapija za ovu bolest još ne postoji, ali je moguće delimično ublažiti neke od simptoma, ukoliko se pravovremeno reaguje.

 Uloga vitamina A u sprečavanju oštećenja neurona

Studija, sprovedena u Škotskoj pre dve godine, otkrila je da lekovi koji ciljaju na ćelije koje aktiviraju vitamin A, mogu da pomognu u lečenju bolesti motornih neurona. Studija je uključila testiranje ovih lekova na neuronima u laboratorijskim uslovima. Neuronima su dodate hemikalije koje su izazvale slična oštećenja koja izazivaju MND i amiotrofična lateralna skleroza (ALS - jedna od najčešćih bolesti prouzrokovanih degeneracijom motornih neurona).

Ove hemikalije obično uzrokuju umiranje neurona. Međutim, rezultati su pokazali da primena lekova koji povećavaju vitamin A u telu, značajno smanjuje oštećenja neurona.

- Otkrili smo da ovi lekovi vezuju i uključuju "receptor retinoične kiseline", ključni protein uključen u aktivaciju vitamina A u telu. Naše istraživanje pruža prve korake koji mogu dovesti do budućih terapija za MND - izjavio je profesor Peter Mekaferi, vođa studije i profesor medicinskih nauka na Univerzitetu u Aberdinu.

Prvi korak u zaustavljanju progresije bolesti

Ovo istraživanje naročito je značajno imajući u vidu da bolest motornih neurona može dramatično da skrati životni vek pacijenata. Naime, očekivani životni vek za oko polovine pacijenata sa ovim stanjem je između dve i pet godina od početka simptoma. Ali, simptomi mogu brzo da se pogoršaju.

Zbog toga istraživanje škotskih naučnika predstavlja važan korak ka razvoju novih terapija koje bi mogle poboljšati kvalitet života obolelih od MND.