Srbija vratila vredno umetničko delo: Slika Paje Jovanovića otkupljena na aukciji u Londonu

Na osnovu odluke Vlade, Ambasada Republike Srbije u Ujedinjenom Kraljevstvu bila je ovlašćena da učestvuje u nadmetanju i obezbedi ovo vredno delo, koje će ubuduće biti deo zbirke Istorijski muzej Srbije. Cena postignuta na aukciji iznosila je 170.000 funti, bez dodatnih troškova.

Ministar kulture Nikola Selaković naglasio je da ova kupovina predstavlja nastavak odgovorne kulturne politike usmerene na očuvanje i povratak nacionalnog blaga.
Selaković je podsetio da je u prethodnom periodu u Srbiju vraćen niz značajnih predmeta, među kojima su srebrni svećnjak iz vremena dinastije Obrenović, fotografija kraljice Natalije, rukopisne knjige "Srpski oktoih" i "Žitije Varlaama i Joasafa", kao i pisma Mileve Marić i Alberta Ajnštajna, štap kralja Milana sa binoklom, bokal iz kneževskog servisa i slika Uroša Predića "Portret devojčice sa knjigom u fotelji".

Sada tom nizu dragocenosti dodajemo i reprezentativno delo jednog od naših najvećih slikara Paje Jovanovića, rekao je ministar navodeći da je reč o doslednoj državnoj politici da se kulturno blago koje pripada našem narodu vraća kući, da se čuva u našim muzejima i ostavlja budućim generacijama kao trajno svedočanstvo našeg identiteta i istorije. 

Paja Jovanović (1859–1957) smatra se jednim od najvažnijih predstavnika akademskog realizma u srpskoj umetnosti, ali i jednim od najznačajnijih slikara s kraja 19. i početka 20. veka u Evropi. Slika "Stražar koji se odmara" pripada njegovom poznatom orijentalističkom ciklusu, koji mu je doneo međunarodno priznanje.
Ovo delo, kao i druga iz istog ciklusa, predstavlja važan umetnički zapis o prostoru Balkana, uključujući Srbiju i Crnu Goru, ali i područja koja su nekada bila pod osmanskom vlašću, prikazujući ih kao jedinstven kulturni prostor sa zajedničkim karakteristikama i vrednostima.

Jovanović je uspeo da spoji evropski orijentalizam sa balkanskim epskim i ratničkim motivima, dajući svojim delima autentičnost i etnografsku preciznost, ali i univerzalnu umetničku vrednost.

Kako se veliki deo njegovih orijentalističkih radova danas nalazi u privatnim kolekcijama širom sveta, ovom kupovinom omogućeno je da Istorijski muzej Srbije dodatno obogati svoj fundus.

Najveći broj dela Paje Jovanovića čuva se u Narodnom muzeju Srbije i Muzeju grada Beograda, u okviru kojeg se nalazi i njegov legat.