Ko je bila Žanka Stokić i zašto njeno ime i danas nosi najvažnije priznanje za glumice

Na scenu Narodno pozorište u Beogradu stupila je još 1911. godine, gde je ubrzo postala jedno od najprepoznatljivijih lica ansambla. Poseban pečat ostavila je tumačeći likove iz dela Branislava Nušića, koji je u njoj video idealnu interpretatorku svojih junakinja. Njihova saradnja kulminirala je upravo u „Ministarki“, ulozi koja joj je donela ogromnu popularnost i priznanje publike.
Koliko je bila cenjena, svedoče i reči koje joj je Nušić uputio povodom jubileja izvođenja predstave, ističući da će ona zauvek ostati „jedina ministarka“, bez obzira na promene koje potresaju društvo.

Međutim, njen život nije bio lišen kontroverzi. Tokom nemačke okupacije u Drugom svetskom ratu nastavila je da igra u pozorištu i učestvuje u radio programima. Nakon oslobođenja, nove vlasti su to protumačile kao saradnju sa okupatorom. Godine 1945. bila je uhapšena i osuđena na gubitak građanske časti, kaznu koja je ostavila dubok trag na njen ugled.
Istorijska nepravda ispravljena je tek mnogo kasnije. Odlukom suda u Beogradu, 2009. godine, Žanka Stokić je zvanično rehabilitovana, više od šest decenija nakon smrti, čime je njen umetnički doprinos ponovo dobio zasluženo mesto.

Danas njeno ime živi kroz prestižnu nagradu „Žanka Stokić“, ustanovljenu na inicijativu Mire Stupice, koja se dodeljuje najistaknutijim glumicama srpskog teatra. Među dobitnicama su neka od najznačajnijih imena domaće scene: Radmila Savićević, Svetlana Bojković, Milena Dravić, Jelisaveta Sablić, Mirjana Karanović, Mira Banjac, Jasna Đuričić i mnoge druge koje su obeležile savremeno pozorište.
Pored glavne nagrade, dodeljuje se i plaketa „Žanki u čast“, priznanje koje dodatno podseća na snagu njenog umetničkog nasleđa. Među laureatima su i poznata glumačka imena, ali i jedan izuzetak — Goran Jevtić, koji je nagrađen za interpretaciju upravo Živke, čime je simbolično zatvoren krug jedne od najpoznatijih uloga srpskog teatra.

Danas, kada se ponovo dodeljuje nagrada sa njenim imenom, jasno je da Žanka Stokić nije samo deo istorije, već trajna mera umetničke izvrsnosti.