Srbija se malo prodrmala, ali stručnjaci kažu: "Ništa, normalna dinamika..."

Prema rečima direktorke Zavoda Ljiljane Vućić registrovana su tri međusobno povezana zemljotresa iz istog seizmogenog izvora, pri čemu je prvi, magnitude 4.1, ujedno i najjači u okviru registrovane seizmičke sekvence tokom noći, dok su naknadni registrovani zemljotresi manje jačine.

- Ovakvo grupisanje zemljotresa predstavlja tipičan tektonski proces u kome dolazi do relaksacije akumuliranog napona duž aktivirane rasedne ravni. Sa aspekta seizmologije, ovakve sekvence su očekivane i ne predstavljaju indikator šire "pojačane" aktivnosti, već normalnu dinamiku oslobađanja energije u Zemljinoj kori - kaže Vućić.

Dodaje da je ova sekvenca rezultat kontinuiranih tektonskih procesa u Zemljinoj kori, ali ne u smislu naglog pomeranja velikih litosfernih ploča.

- Teritorija Srbije se nalazi unutar Evroazijske ploče, gde seizmičnost potiče iz unutrašnjih deformacija kontinentalne kore. Naponi koji dovode do zemljotresa nastaju kao posledica šireg regionalnog tektonskog naponskog režima Balkana, koji ima posredno dejstvo na unutrašnjost Panonskog basena. U takvim uslovima dolazi do povremenog aktiviranja lokalnih rasednih struktura, pri čemu se energija oslobađa kroz slabije i umerene zemljotrese, što je slučaj i sa registrovanom seizmičkom sekvencom na području severozapadne Bačke - objašnjava Vućić.

Naglašava i da registrovana sekvenca ukazuje na lokalizovano oslobađanje seizmičke energije, pri čemu je najveći deo napona oslobođen tokom prvog zemljotresa magnitude 4,1.

- Naknadni potresi manjeg intenziteta predstavljaju fazu prilagođavanja stenske mase novom stanju napona i tipično prate ovakve događaje. Analiza vremenskog rasporeda i odnosa magnituda pokazuje da sekvenca ima karakter stabilizacije sistema, a ne eskalacije. U seizmološkoj praksi, ovakav razvoj događaja smatra se indikatorom da ne dolazi do aktivacije većeg rasednog segmenta. Na osnovu toga, ne postoje pokazatelji koji bi ukazivali na povećanu verovatnoću jačeg zemljotresa u okviru ove sekvence, a ukupni seizmički rizik u kratkom vremenskom periodu ostaje nizak - ističe Vućić.

Podvlači i da područje severozapadne Srbije pripada zoni niskog do umerenog seizmičkog hazarda, što je posledica njegovog položaja unutar Panonskog basena.

- Ovaj geotektonski okvir karakteriše relativno mala gustina aktivnih rasednih sistema i ograničen kapacitet akumulacije velikih tektonskih napona. U takvim uslovima dominantni su slabi i umereni zemljotresi lokalnog karaktera, dok su događaji većih magnituda znatno ređi. Ovaj region se, u poređenju sa seizmički aktivnijim delovima Balkana, smatra stabilnijim, ali ne i aseizmičnim, što znači da se povremeni zemljotresi očekuju kao deo prirodnih procesa - kaže Vućić.

Ona naglašava da iako analizirana sekvenca ne ukazuje na povećan rizik, važno je naglasiti osnovne principe zaštite koji važe u svim seizmički aktivnim područjima.

- U zatvorenom prostoru preporučuje se zauzimanje zaklonjenog položaja uz nosive elemente konstrukcije ili ispod čvrstog nameštaja, čime se smanjuje rizik od povreda usled pada predmeta. Potrebno je izbegavati boravak pored staklenih površina i ne koristiti lift tokom trajanja podrhtavanja. Na otvorenom prostoru preporučuje se udaljavanje od objekata, stubova i instalacija koje mogu predstavljati sekundarni izvor opasnosti. Nakon prestanka podrhtavanja, važno je postupati smireno i pratiti uputstva nadležnih institucija - zaključuje Vućić.