Prvi put OZBILJNO UGROŽEN: Ako Orban izgubi - šta se menja za Srbiju?

Karijerni diplomata Zoran Milivojević govoreći o eventualnoj promeni vlasti u Mađarskoj, za Direktno ocenjuje je nesporno da su predstojeći izbori u Mađarskoj najneizvesniji do sada, kako u pogledu krajnjeg ishoda tako i budućoj poziciji Orbana.

– Srbiji bi odgovarao kontinuitet vlasti, jer je zahvaljujući aktuelnoj mađarskoj vladi postignut visok nivo bilateralne saradnje, a ostanak Orbana predstavlja garanciju da se ti odnosi ne bi bitnije menjali. U suprotnom, gotovo je izvesno da bi došlo do određenih promena, jer bi smena vlasti podrazumevala veće približavanje Mađarske politici Evropske unije, posebno kada je reč o stavovima koji se tiču odnosa prema Rusiji, pristupnih pregovora i sličnih pitanja - navodi Milivojević.

Na pitanje da li bi to konkretno promenilo odnose Srbije i Mađarske, Milivojević smatra da ne bi došlo do drastičnih zaokreta, ali da bi izvesnih promena svakako bilo.

– Ne očekujem radikalne promene, ali bi u određenoj meri došlo do većeg usklađivanja Mađarske sa opštom politikom EU, što bi se posredno odrazilo i na odnose prema Srbiji – zaključuje on.

Nekadašnji ambasador Srbije u Nemačkoj Milovan Božinović smatra da duboko osnažene odnose Srbije i Mađarske nije lako narušiti, pa čak ni eventualnom promenom vlasti u Budimpešti.

– Srbija je zemlja koja sa većinom suseda nema dovoljno razvijene odnose i mnogo toga bi tu moglo da se popravi. Ti odnosi su ili bez značajnijeg sadržaja ili su povremeno zaoštreni. Upravo zato odnosi sa Mađarskom u tom pogledu odskaču – po širini saradnje, međusobnoj srdačnosti i svemu onome što ih čini više nego dobrim - ukazuje Božinović za Direktno.

Ističe da je takav nivo saradnje rezultat rada oba državna rukovodstva, ali i uloge mađarske zajednice u Srbiji.

– Mađarska nacionalna zajednica u Srbiji pokazala se kao konstruktivan faktor kakav je uvek poželjan i predstavlja važan motor budućih međudržavnih odnosa. Iako se često previše piše o istorijskim opterećenjima i odlazi u krajnosti, činjenica je da je danas izgrađena stabilna osnova saradnje - navodi Božinović.

On naglašava da je Mađarska demokratska država u kojoj se izbori održavaju u redovnim terminima i sa neizvesnim ishodima.

– Stvoren je pogrešan utisak da Srbija može imati dobre odnose sa Mađarskom samo ukoliko se politička vlast ne promeni. Međutim, uspostavljena je toliko široka baza saradnje da ni eventualna promena vladajuće garniture ne bi dovela u pitanje dobre odnose dve zemlje, na čemu treba dalje raditi - ističe Božinović.

Prema njegovim rečima, Srbija treba pažljivo da prati politička dešavanja u Mađarskoj, ali i da jasno pošalje poruku o svojoj politici.

– Važno je da damo jasan signal da smo za najbolje moguće odnose sa Mađarskom, bez obzira na demokratsku odluku građana i to koja će politička opcija na izborima prevagnuti – konstatuje Božinović.

Fides Viktora Orbana osvojila je 2010. dvotrećinsku većinu. Zahvaljujući tome Orbanova druga vlada sprovela je velike ustavne i pravne reforme u Mađarskoj.

Peter Mađar je bivši sledbenik Fidesa i lojalan član Orbanovog užeg kruga, koji se pre dve godine distancirao od Orbanovog Fidesa i osnovao svoju stranku Tisa (Poštovanje i sloboda) koja je juna 2024. osvojila 30% glasova na evropskim izborima u Mađarskoj.