Voda dostiže 41,5 stepeni, a kralj Petar ovde je tražio lek: Banja koju mnogi zaobiđu na putu kroz Srbiju, a ne bi trebali

Kada se u Srbiji pomene odlazak u banju, nekoliko imena gotovo automatski pada na pamet. Vrnjačka Banja, Sokobanja, Vrdnik ili Banja Koviljača već godinama su među mestima koja privlače veliki broj gostiju, dok neka druga, iako imaju sve što je potrebno za pravi banjski odmor, ostaju pomalo izvan glavnih turističkih ruta.

Jedna od njih nalazi se na severnim padinama Velikog Jastrepca, na oko 540 metara nadmorske visine i tridesetak kilometara od Kruševca. Reč je o Ribarskoj Banji, mestu čija istorija seže daleko u prošlost, a čije su najveće bogatstvo izvori termomineralne vode.

Prema podacima Udruženja banja Srbije, početkom 20. veka u Ribarskoj Banji korišćeno je šest izvora čija se temperatura kreće od 16,1 do čak 41,5 stepeni Celzijusa. Prosečna temperatura vode iznosi 38,7 stepeni, a kvalitet i karakteristike vode, kako navodi Udruženje, nisu se promenili.

Od hladnog izvora do vode od 41,5 stepeni

Upravo različite temperature izvora čine Ribarsku Banju posebno zanimljivom. Četiri izvora imaju toplu vodu temperature između 35 i 41,5 stepeni, jedan je mlak, sa temperaturom do 27,5 stepeni, dok je najhladniji oko 16,1 stepen.

Pet od šest izvora tradicionalno se koristi u terapijske svrhe kupanjem ili pijenjem vode, dok se najhladniji koristi za piće.

Ribarska Banja danas nije samo mesto u koje se dolazi zbog rehabilitacije. U njoj postoje otvoreni bazeni, velnes i spa sadržaji, kao i uređene zone za šetnju, pa je tokom godina postala zanimljiva i ljudima koji jednostavno žele nekoliko dana odmora daleko od gradske gužve.

Veliku ulogu u tome ima i njen položaj. Banja je okružena šumama Jastrepca, a upravo kombinacija termalnih izvora, nadmorske visine i planinskog okruženja daje joj atmosferu prilično drugačiju od one koju ljudi obično zamišljaju kada pomisle na klasično banjsko mesto.

Kralj Petar ovde je lečio kostobolju

Ipak, priča o Ribarskoj Banji postaje mnogo zanimljivija kada se zaviri u njenu prošlost.

Za njene izvore znalo se vekovima. Arheološki nalazi iz okoline ukazuju na naseljenost ovog prostora još u antičkom periodu, a korišćenje termalnih voda vezuje se i za Rimljane. Tokom osmanske vladavine ovde je postojao hamam, dok su prve stručne analize banjske vode urađene u 19. veku.

Pravi procvat, međutim, Ribarska Banja doživljava početkom 20. veka, a jedno ime ostalo je posebno vezano za nju, kralj Petar I Karađorđević.

Kralj Petar dolazio je u Ribarsku Banju i u njenim termalnim vodama lečio kostobolju. Upravo tokom njegove vladavine počinje ozbiljnije uređivanje mesta. Grade se vile i smeštajni kapaciteti, uređuju infrastruktura, park i staze za šetnju, a banja dobija izgled ozbiljnog lečilišta i odmarališta.

Početkom druge decenije prošlog veka ovde su već postojale vile sa imenima koja danas zvuče gotovo kao mala mapa nekadašnje države, „Srbija“, „Bosna“, „Dalmacija“, „Slavonija“, „Hrvatska“, „Crna Gora“, „Hercegovina“ i „Makedonija“. Samo te vile raspolagale su stotinama kreveta.

Zbog veze sa Karađorđevićima i drugim vladarima, za Ribarsku Banju se vezuje i naziv Kraljevska banja.

Mesto koje je nekoliko puta počinjalo iznova

Njena istorija, međutim, nije bila mirna. Tokom srpsko-turskog rata 1876. godine gotovo svi do tada podignuti objekti bili su porušeni, a opstalo je glavno kupatilo. Obnova je počela nekoliko godina kasnije, da bi početkom 20. veka usledio novi period razvoja.

Kasnije se menja i njena uloga. Godine 1949. Ribarska Banja proglašena je klimatskim lečilištem, a od druge polovine 20. veka snažno se razvija fizikalna medicina i rehabilitacija.

I danas je upravo rehabilitacija jedan od razloga zbog kojih ljudi dolaze ovde, ali bi bilo pogrešno Ribarsku Banju posmatrati samo kao zdravstvenu ustanovu sa termalnom vodom.

Za nekoga ko želi mir, šumu, šetnju i termalnu vodu, ovo je jedno od onih mesta koja mogu da posluže za kratak beg iz grada, posebno zato što se nalazi u centralnoj Srbiji i relativno je lako dostupno iz više pravaca.

A možda je najveća zanimljivost upravo to što, uprkos vodi koja na najtoplijim izvorima dostiže 41,5 stepeni, kraljevskoj istoriji i položaju pod Jastrepcem, Ribarska Banja nikada nije stekla popularnost kakvu imaju najveće srpske banje.

Zbog toga mnogi kroz ovaj deo Srbije prođu ne znajući da se samo tridesetak kilometara od Kruševca nalazi mesto na čije su izvore ljudi dolazili vekovima, mnogo pre nego što su spa-centri, velnes vikendi i termalni bazeni postali deo modernog turizma.