Srbija raste u visinu: Gde se nalaze najviši soliteri i oblakoderi i koliko ih zapravo imamo?

Srbija u oblacima: Od Palate Albanija do Kule Beograd

Srbija možda nema šume nebodera kakve viđamo u svetskim metropolama, ali njena istorija gradnje visokih zgrada traje gotovo čitav vek. Prvi koraci napravljeni su još pre Drugog svetskog rata, kada je izgrađena čuvena Palata Albanija u centru Beograda.

Danas, gotovo devet decenija kasnije, Srbija ima desetak zgrada koje prelaze granicu od 100 metara, a moderne kule menjaju izgled gradova i stvaraju potpuno novu siluetu prestonice.

Šta je razlika između solitera i oblakodera?

Iako se ova dva pojma često koriste kao sinonimi, među arhitektama postoji jasna razlika.

Soliter je visoka stambena ili poslovna zgrada koja se izdvaja od okoline i najčešće ima više od deset spratova.

Oblakoder je objekat koji prema savremenim međunarodnim standardima prelazi visinu od 100 metara.

Prema toj definiciji, Srbija danas ima desetak zvaničnih oblakodera, a svi se nalaze u Beogradu.

Najviši oblakoderi u Srbiji

Na vrhu liste nalazi se Kula Beograd, simbol novog lica prestonice.

1. Kula Beograd – 168 metara

2. Kula West 65 – 155 metara

3. Ušće Tower 1 – 141 metar

4. Geneks kula – 135 metara

5. Skyline Tower – 132 metra

6. Ušće Tower 2 – 110 metara

7. Beograđanka – 101 metar

8. Rudo A – 100 metara

9. Rudo B – 100 metara

Zanimljivo je da je Beograđanka, koja je decenijama bila simbol moderne Srbije i jedna od najprepoznatljivijih građevina prestonice, danas tek pri dnu liste najviših zgrada.

Koliko Srbija ima solitera?

Procene urbanista govore da širom zemlje postoji više od 700 zgrada viših od deset spratova.

Najveća koncentracija nalazi se u Beogradu, Novom Sadu, Nišu, Kragujevcu i Užicu, gradovima koji su tokom druge polovine 20. veka doživeli snažan razvoj i ekspanziju stanogradnje.

Gradovi van Beograda koji "paraju" nebo

Novi Sad

Iako važi za grad sa strožim urbanističkim pravilima, Novi Sad ima nekoliko impresivnih solitera. Najpoznatije su "Crvene kule" na Limanu IV, koje dostižu visinu od oko 70 metara i predstavljaju prepoznatljiv deo gradske panorame.

Niš

Najviša zgrada u jugoistočnoj Srbiji je čuveni TV5 soliter sa 25 spratova i oko 81 metrom visine. Decenijama dominira niškim kejom i predstavlja jedan od simbola grada.

Kragujevac

Jedan od najneobičnijih objekata u Srbiji svakako je soliter "Ipsilon". Zahvaljujući svom karakterističnom obliku slova Y, postao je jedno od najpoznatijih arhitektonskih obeležja Kragujevca.

Užice

Zbog specifičnog položaja u kotlini i nedostatka prostora za širenje, Užice ima iznenađujuće veliki broj višespratnica. Upravo zato ga mnogi nazivaju "srpskim Bruklinom".

Šabac

Grad na Savi nema oblakodere, ali se generacijama prepoznaje po trinaestospratnoj Novoj robnoj kući, jednoj od najviših građevina u Mačvanskom okrugu.

Prvi oblakoder na Balkanu

Malo ljudi zna da se prvim oblakoderom na Balkanu smatra upravo beogradska Palata Albanija.

Izgrađena 1939. godine na mestu nekadašnje kafane "Kod Albanije", sa svojih 53 metra visine i 13 spratova predstavljala je pravo arhitektonsko čudo tog vremena. Decenijama je bila najviša zgrada u ovom delu Evrope i simbol modernizacije Beograda.

Srbija sve više raste u visinu

Poslednjih godina trend gradnje visokih zgrada ubrzano se razvija. Novi stambeno-poslovni kompleksi menjaju izgled gradova, a stručnjaci smatraju da će se ovaj trend nastaviti, naročito u Beogradu i Novom Sadu.

Iako Srbija još nije zemlja oblakodera poput svetskih metropola, visoke zgrade postale su važan deo njenog urbanog identiteta. Od Palate Albanija do Kule Beograd, priča o osvajanju visina traje već gotovo sto godina  i tek je počela.