Senka koja pola veka bdi nad zemljom Kina obeležila 50 godina od smrti Mao Ce Tunga (VIDEO)

Mao je preminuo 9. septembra 1976. godine, u 82. godini. Njegova smrt ubrzala je kraj Kulturne revolucije, haotičnog pokreta koji je pokrenuo 1966. godine i koji je doveo do progona, nasilja, ekonomskog kolapsa i potpunog poremećaja državnog aparata.

Komunistička partija Kine kasnije je Kulturnu revoluciju proglasila velikom greškom i za nju najveću odgovornost pripisala Mau. Ipak, Mao nikada nije potpuno uklonjen iz kineskog političkog nasleđa.

Njegov portret i danas dominira Trgom Tjenanmen, dok njegovo balzamovano telo počiva u mauzoleju koji godišnje posećuju milioni ljudi.

Posebno je zanimljiv njegov uticaj na Sija Đinpinga. Sijev otac Si Džongsun bio je politički progonjen tokom Kulturne revolucije, a porodica je ostala bez imovine. Kao tinejdžer, Si je bio ispitivan, politički indoktriniran i označen kao „reakcionarni učenik“.

Godine 1969. poslat je na selo, gde je narednih sedam godina živeo u teškim uslovima.

Ipak, Si danas ne kritikuje otvoreno Maoa. Naprotiv, pod njegovim vođstvom Kina je ponovo dobila snažnu centralizaciju vlasti, strožu partijsku disciplinu i izraženiji kult ličnosti.

Si je ukinuo ograničenje predsedničkih mandata, učvrstio ličnu vlast i ugradio sopstvenu političku ideologiju u partijski i državni ustavni sistem – poteze koji podsećaju na period pre reformi Deng Sjaopinga.

Stručnjaci ocenjuju da Si u Maoovom nasleđu vidi i upozorenje i politički model. Ključno pitanje je da li će takva koncentracija moći dugoročno stabilizovati Kinu ili će, kao u Maoovo vreme, jednog dana proizvesti pritisak za velike promene.

Mao je umro pre pola veka, ali njegova politička senka očigledno još nije nestala.

*Naslovna fotografija: Printscreen X/@XueJia24682