Ko može u penziju sa 60 godina? Radnici na najtežim poslovima mogli bi da dobiju ovu mogućnost - pod ovim uslovima

Kako prenosi Nemačka novinska agencija (DPA), parlamentarni sekretar SPD-a Dirk Vize predložio je da se Nemačka ugleda na Austriju i uvede model penzije za težak rad, poznat kao "Schwerarbeitspension", piše Feniks magazin.

Predlog dolazi u trenutku kada se u Nemačkoj razmatra ukidanje mogućnosti odlaska u penziju bez umanjenja nakon 45 godina staža. Reč je o modelu koji je u javnosti poznat kao "penzija sa 63 godine", iako je starosna granica u praksi u međuvremenu povećana na 64,5 godina.

Zagovornici promene upozoravaju da bi ukidanje ovog modela posebno pogodilo zaposlene na fizički zahtevnim poslovima, koji često teško mogu da ostanu na radnom mestu do redovne starosne granice bez ozbiljnih posledica po zdravlje.

Prema navodima iz predloga, promena bi mogla da utiče na značajan deo novih penzionera u Nemačkoj.

Kako funkcioniše austrijski model?

Austrija model penzionisanja za težak rad primenjuje gotovo dve decenije, od 2007. godine.

Prema tom sistemu, zaposleni koji ispune propisane uslove mogu da se penzionišu već sa 60 godina, odnosno pet godina pre redovne starosne granice.

Kako navodi Radnička komora Austrije, potrebno je imati 45 godina penzijskog staža, odnosno 540 meseci, dok najmanje 10 godina, odnosno 120 meseci, u poslednjih 20 godina mora biti priznato kao period teškog rada.

Od 1. januara 2026. godine u Austriji je i rad u oblasti nege i brige o drugim ljudima zvanično uvršten u kategoriju teškog rada. Time je otvorena mogućnost da oko 1.000 medicinskih radnika i negovatelja godišnje ode u raniju penziju.

U slučaju ovakvog odlaska u penziju, umanjenje iznosi 1,8 odsto za svaku godinu ranijeg penzionisanja, što je povoljnije od pojedinih drugih modela prevremenog penzionisanja.

Ko bi u Nemačkoj mogao da profitira?

U austrijskom modelu kao težak rad mogu biti priznati poslovi koji uključuju:

- noćni rad i smenski rad;
- rad na ekstremno visokim ili niskim temperaturama;
- izloženost materijama štetnim po zdravlje;
- težak fizički rad;
- negu i brigu o teško bolesnim osobama.

Ukoliko bi sličan model bio uveden u Nemačkoj, među potencijalnim korisnicima bili bi građevinski radnici, zaposleni u nezi, radnici u smenama, poljoprivrednici i dostavljači.

Reč je o zanimanjima u kojima je fizičko opterećenje često veliko, zbog čega deo zaposlenih teško uspeva da dočeka redovnu starosnu granicu za penzionisanje bez zdravstvenih posledica.

"Težak rad" otvara i pitanje birokratije

Jedan od najvećih izazova bio bi precizno definisanje toga šta se smatra teškim radom.

U Austriji poslodavci imaju obavezu da za svakog zaposlenog pojedinačno prijavljuju periode tokom kojih je obavljao posao koji se smatra teškim radom. Takav sistem zahteva dodatnu administraciju i može otvoriti prostor za sporove oko toga da li određeno radno mesto ispunjava propisane kriterijume.

Nemački institut za ekonomska istraživanja (DIW Berlin) upozorava i na moguće nove nepravde ukoliko bi se penzioni sistem previše oslanjao na broj godina staža.

Ipak, direktor DIW-a Marsel Frecer smatra da je promena postojećeg modela "penzije sa 63" neophodna kako bi šira reforma penzionog sistema mogla da bude sprovedena.

Za nemačke vlasti tako ostaje teško pitanje - kako produžiti radni vek stanovništva i istovremeno zaštititi ljude koji zbog prirode svog posla fizički ili zdravstveno ne mogu da rade do redovne starosne granice.

Upravo bi austrijski model mogao da posluži kao jedno od mogućih rešenja.

*Naslovna fotografija: Shutterstock/sebra