SAD i dalje neprikosnovene: Evo ko proizvodi najviše nafte na svetu i zašto svet još ne može bez "crnog zlata"

Kada se posmatra proizvodnja sirove nafte i kondenzata, SAD su prošle godine proizvodile u proseku 13,6 miliona barela dnevno, što predstavlja gotovo 16 odsto ukupne svetske proizvodnje. Time su zadržale prvo mesto ispred Rusije, koja je proizvodila 10,2 miliona barela dnevno, i Saudijske Arabije sa 9,7 miliona barela, piše Forbes Srbija.

Svetska proizvodnja sirove nafte i kondenzata dostigla je 85,8 miliona barela dnevno, što je rast od 3,4 odsto u odnosu na prethodnu godinu i znatno iznad proseka iz prethodne decenije.

Američka prednost još veća kada se uračunaju gasne tečnosti

Slika se dodatno menja kada se primeni šira metodologija koja, pored sirove nafte i kondenzata, uključuje i tečne ugljovodonike dobijene iz prirodnog gasa, poput etana, propana i butana.

Po tom kriterijumu, ukupna svetska proizvodnja dostigla je 100,6 miliona barela dnevno, dok su SAD proizvodile čak 21,1 milion barela dnevno, odnosno više od petine svetske proizvodnje.

To znači da su Sjedinjene Države proizvele gotovo dvostruko više tečnih ugljovodonika od Saudijske Arabije, koja je sa 11,4 miliona barela dnevno zauzela drugo mesto, dok je Rusija bila treća sa 10,7 miliona.

Razlog za ovako veliku razliku leži u revoluciji eksploatacije nafte i gasa iz škriljaca, koja je, osim rasta proizvodnje sirove nafte, donela i ogromno povećanje proizvodnje tečnosti dobijenih iz prirodnog gasa.

Rast proizvodnje nastavljen i tokom 2025.

Američka proizvodnja sirove nafte i kondenzata povećana je za oko 351.000 barela dnevno, dok je ukupna proizvodnja tečnih ugljovodonika porasla za čak 790.000 barela dnevno, što predstavlja gotovo četvrtinu ukupnog globalnog povećanja proizvodnje.

Veliki rast zabeležile su i Saudijska Arabija, Brazil, Kanada, Argentina, Kazahstan, Libija, Ujedinjeni Arapski Emirati, Venecuela i Iran.

Na regionalnom nivou, Bliski istok ostao je najveći proizvođački centar sa oko 27 miliona barela dnevno, dok je Severna Amerika druga sa više od 20 miliona barela.

Amerika i dalje najveći potrošač nafte

Iako prednjače u proizvodnji, SAD su istovremeno ostale i najveći svetski potrošač nafte.

Tokom 2025. godine američka potrošnja iznosila je 19,4 miliona barela dnevno, što čini gotovo 19 odsto ukupne svetske tražnje. Na drugom mestu nalazi se Kina sa 17,4 miliona barela dnevno, dok je Indija treća sa 5,6 miliona.

Samo SAD i Kina zajedno troše više od trećine ukupne svetske nafte, a upravo ove dve zemlje bile su odgovorne za više od polovine ukupnog rasta globalne potražnje tokom prošle godine.

Rast tražnje seli se u zemlje u razvoju

Podaci pokazuju da se najveći rast potrošnje više ne beleži u razvijenim ekonomijama, već u zemljama van OECD-a, pre svega u Aziji.

Države u razvoju činile su više od 56 odsto ukupne svetske potrošnje nafte, uz rast od dva odsto, dok je u razvijenim zemljama potrošnja gotovo stagnirala.

Najveći doprinos rastu tražnje dao je region Azije i Pacifika, gde industrijalizacija, rast broja automobila, razvoj vazdušnog saobraćaja i petrohemijske industrije nastavljaju da povećavaju potrošnju energenata.

Svet još nije spreman da se odrekne nafte

Najnoviji podaci potvrđuju da SAD ostaju ključni igrač na svetskom tržištu nafte - istovremeno kao najveći proizvođač i najveći potrošač.

Iako se energetska tranzicija ubrzava, globalna potražnja za naftom i dalje raste, posebno u zemljama u razvoju. Zbog toga analitičari ocenjuju da se svet još ne udaljava od fosilnih goriva, dok Sjedinjene Američke Države ostaju u samom centru globalnog naftnog tržišta.

*Naslovna fotografija: Shutterstock/FXQuadro