USS Enterprajz otplovio svoje: Prvi nuklearni nosač aviona ide u staro gvožđe

Za ovaj posao izabrana je kompanija NorthStar Maritime Dismantlement Services, koja će, prema ugovoru vrednom 418,5 miliona dolara, rasklopiti ovaj gigant do septembra 2030. godine.

Brod će biti demontiran u luci Mobil, u američkoj saveznoj državi Alabama. Materijali koji mogu da se recikliraju biće ponovo upotrebljeni, dok će opasan otpad, uključujući i materijal sa niskim nivoom radioaktivnosti, biti transportovan na specijalizovana i licencirana odlagališta.

USS Enterprise je ušao u operativnu upotrebu 1961. godine i odmah ispisao istoriju kao prvi nosač aviona na nuklearni pogon. Za razliku od svih kasnijih američkih nosača, pokretalo ga je čak osam nuklearnih reaktora, što mu je omogućavalo izuzetno duge misije bez dopune goriva.

Tokom više od pet decenija aktivne službe učestvovao je u najvažnijim američkim vojnim operacijama – od Kubanske raketne krize i rata u Vijetnamu do intervencija u Avganistanu i Iraku.

Posebno mesto u istoriji zauzima operacija „Morska orbita“ iz 1964. godine, kada je USS Enterprise, zajedno sa još dva nuklearna ratna broda, oplovio planetu bez ijednog zaustavljanja radi dopune goriva, demonstrirajući domet i samostalnost nuklearne flote.

Iako je nosač povučen iz upotrebe još 2012. godine, a nuklearno gorivo uklonjeno 2017, proces demontaže godinama je odlagan zbog složenih tehničkih i regulatornih procedura.

Prvobitni ugovor, vredan 536,7 miliona dolara, poništen je nakon žalbe jednog od ponuđača koji je tvrdio da njegova ponuda nije stigla na vreme zbog problema u federalnom sistemu javnih nabavki. Posle ponovljenog postupka, kompanija NorthStar ponovo je izabrana, ali po značajno nižoj ceni – 418,5 miliona dolara.

Ugovor je zaključen po sistemu fiksne cene, što znači da će eventualne dodatne troškove snositi izvođač, a ne američki poreski obveznici.

Prema procenama, čak 35.000 tona čelika sa USS Enterprise moglo bi da bude reciklirano i upotrebljeno u izgradnji novog nosača aviona USS Enterprise (CVN-80), broda klase „Džerald R. Ford“, koji će nastaviti tradiciju jednog od najpoznatijih imena u istoriji američke mornarice.

*Naslovna fotografija: Shutterstock/Maya K. Protography