Nije baš sve autorsko, kako se priča: Merlin je znao i da „ukrade“ ideju za hit, ovih 10 pesama to otkriva

Dino Merlin iza sebe ima karijeru dugu više od četiri decenije i veliki broj pesama koje publika širom regiona zna gotovo napamet. Ipak, pojedine njegove numere godinama prate tvrdnje da su njihove melodije, ritmovi ili aranžmani preuzeti iz ranije objavljenih stranih pesama.

Ponovna pažnja javnosti usmerena na Merlinovu karijeru vratila je u prvi plan i spisak od deset njegovih velikih hitova koji se povezuju sa numerama izvođača kao što su UB40, Manu Čao, Prins, Majkl Džekson, Londonbit i Sezen Aksu.

Važno je, međutim, napraviti razliku između plagijata, legalno odobrene obrade i pesme koja samo sadrži prepoznatljiv muzički uticaj. Čak se i u objavljenom spisku navodi da je u jednom slučaju strani autor potpisan, dok je kod druge pesme italijanski muzičar naveden na kasnijim izdanjima.

„Mjesečina“ i hit grupe UB40

Za pesmu „Mjesečina“, objavljenu 1989. godine, navodi se da koristi muzičku podlogu, matricu i aranžman pesme „Where Did I Go Wrong“ britanske rege grupe UB40.

Numera grupe UB40 objavljena je godinu dana ranije, dok je Merlin na poznatu melodiju napisao novi tekst.

„Burek“ podseća na Manu Čaoa

Naslovna pesma Merlinovog albuma „Burek“ iz 2004. godine povezuje se sa velikim hitom „Bongo Bong“ muzičara Manu Čaoa.

Prema navodima iz teksta, sličnosti se posebno primećuju u ritmičkoj sekciji, bas-liniji i uvodnim vokalima.

„Godinama“ i pesma Jusua N’Dura

Duet „Godinama“, koji Dino Merlin izvodi sa Ivanom Banfić, postaje jedan od najvećih regionalnih hitova početkom novog milenijuma.

Navodi se da njegova ritmička i muzička osnova potiče iz pesme „My Daughter“ senegalskog muzičara Jusua N’Dura.

„Ostat’ će istine dvije“ i Prins

Pesma „Ostat’ će istine dvije“ iz 1989. godine povezuje se sa čuvenim Prinsovim hitom „When Doves Cry“, objavljenim 1984.

Kao najuočljivije sličnosti izdvajaju se vodeći sintisajzerski rif i specifičan ritam bez klasične bas-linije, po kojem je Prinsova numera ostala prepoznatljiva.

„Vojnik sreće“ i grupa Londonbit

Za pesmu „Vojnik sreće“ iz 1995. godine navodi se da plesnim ritmom, matricom i harmonijskom progresijom podseća na svetski hit „I've Been Thinking About You“ grupe Londonbit.

Reč je o jednoj od numera iz Merlinove karijere kod koje se sličnost sa stranim hitom, prema tvrdnjama iz teksta, može čuti već u nosećoj muzičkoj osnovi.

„Kad si rekla da me voliš“ i američki bend Tonic

„Kad si rekla da me voliš“ nalazi se među najpoznatijim pesmama Dine Merlina sa albuma „Sredinom“ iz 2000. godine.

Ova numera povezuje se sa pesmom „If You Could Only See“ američke grupe Tonic. Kao zajednički elementi navode se gitarski rif koji prati strofe i način na koji se aranžman postepeno razvija prema refrenu.

„Sve je laž“ oslanja se na turski melos

Emotivna balada „Sve je laž“ sa albuma „Burek“ dovodi se u vezu sa turskim pop-folk klasikom „Akdeniz Akşamları“.

Pesmu izvode, između ostalih, Ibrahim Tatlises i Mustafa Sandal, a navodi se da se Merlinova numera na nju oslanja harmonijom i prepoznatljivim melosom.

„Paša moj solidni“ i Luka Karboni

Melodija pesme „Paša moj solidni“ iz 1995. povezuje se sa numerom „Farfallina“, koju italijanski kantautor Luka Karboni objavljuje 1987. godine.

Prema navodima izvora, sličnost je prisutna u melodijskim linijama strofa i refrena, dok je Karboni na kasnijim izdanjima naveden kao autor muzike.

Ovaj podatak je posebno važan jer ukazuje na to da se pesma ne može automatski predstavljati kao neovlašćeno prisvajanje bez provere autorskih podataka i dobijenih dozvola.

„Kad sve ovo bude juče“ i Majkl Džekson

Za pesmu „Kad sve ovo bude juče“ navodi se da je njen dramatični ritam i aranžman inspirisan protestnim hitom Majkla Džeksona „They Don't Care About Us“.

U ovom slučaju Merlin je, kako se ističe, Majkla Džeksona jasno naveo kao autora muzike. Zato je preciznije govoriti o registrovanom korišćenju ili obradi, a ne o „ukradenoj“ pesmi.

„Moja bogda sna“ i Sezen Aksu

Naslovna numera Merlinovog albuma „Moja bogda sna“ iz 1993. godine povezuje se sa turskom pesmom „Zalim“, čija je autorka i izvođačica Sezen Aksu.

Navodi se da su iz ove pesme preuzete melodijska baza i muzička matrica, na koje je Merlin napisao svoj tekst.

Plagijat, obrada ili dozvoljeno korišćenje muzike?

Spisak koji je objavio Blic pokazuje da brojne Merlinove pesme imaju prepoznatljive sličnosti sa ranije objavljenim stranim numerama. Ipak, sam naslov o „ukradenim“ pesmama zahteva oprez.

Navođenje originalnog autora i postojanje saglasnosti nosioca prava pravi ključnu razliku između plagijata i legalne obrade. U navedenim primerima postoje i pesme kod kojih su strani autori potpisani, pa se svih deset slučajeva ne može bez dodatne dokumentacije svrstati u istu kategoriju.

Ono što je nesporno jeste da se iza nekih od najvećih Merlinovih hitova mogu čuti melodije, ritmovi i aranžmanska rešenja koja su svetskoj publici bila poznata mnogo pre nego što su dobila nove tekstove na našem jeziku.