Ko je izmislio suncobran? Nekada je bio simbol bogatstva, a obični ljudi nisu smeli ni da ga nose

Iako mnogi misle da je suncobran nastao u Evropi, njegovo poreklo seže mnogo dalje u prošlost.

Prvi suncobrani pojavili su se pre više od 4.000 godina u drevnom Egiptu, Mesopotamiji i Kini. Tada nisu bili namenjeni običnim ljudima, već isključivo vladarima, visokim sveštenicima i pripadnicima plemstva.

Na starim reljefima i slikama često se mogu videti faraoni kako sede u hladu velikih ukrašenih suncobrana koje su iznad njihove glave držale sluge.

Ko je izmislio prvi suncobran?

Na ovo pitanje ne postoji potpuno precizan odgovor. Istoričari smatraju da su prvi suncobrani nastali pre više od 4.000 godina u drevnom Egiptu, Mesopotamiji i Kini, gotovo istovremeno. Zbog toga nijedna osoba ne može da se smatra njihovim izumiteljem.

Najstariji prikazi suncobrana pronađeni su na egipatskim reljefima, gde se vide faraoni kojima sluge iznad glave drže velike ukrašene zaklone od sunca. U Kini su se ubrzo pojavili prvi sklopivi modeli od bambusa i svile, koji veoma podsećaju na današnje suncobrane. Upravo zato istoričari smatraju da su kineski majstori zaslužni za razvoj konstrukcije koja se koristi i danas.

Senka je bila znak moći

U mnogim drevnim civilizacijama verovalo se da samo najmoćniji ljudi zaslužuju zaštitu od sunca.

Ako je neko imao slugu čiji je jedini posao bio da nosi suncobran, to je jasno pokazivalo njegov društveni položaj.

Što je suncobran bio veći, bogatije ukrašen i izrađen od skupljih materijala, to je vlasnik imao veći ugled.

Senka nije predstavljala samo zaštitu od vrućine, već i simbol privilegije.

U Kini su suncobrani bili prava umetnička dela

Stari Kinezi među prvima su počeli da izrađuju sklopive suncobrane, veoma slične današnjim.

Pravili su ih od bambusa i svile, a zatim ih premazivali voskom ili uljima kako bi bili otporniji na vlagu.

Carska porodica koristila je bogato ukrašene suncobrane sa zlatnim detaljima i živim bojama, dok obični ljudi nisu smeli da nose modele koji su bili namenjeni plemstvu.

Boja i veličina suncobrana često su označavale društveni rang njegovog vlasnika.

Grci i Rimljani doneli su ih u Evropu

Suncobrani su iz Azije i Afrike stigli u antičku Grčku, a potom i u Rim.

Tamo su ih uglavnom koristile bogate žene kako bi zaštitile svetao ten, koji je tada bio simbol visokog društvenog statusa.

Preplanula koža povezivala se sa radom na poljima, dok je bleda put pokazivala da osoba ne mora da radi na suncu.

Zbog toga su dame iz bogatih porodica često šetale sa elegantnim suncobranima napravljenim od platna ili kože.

Kada je suncobran postao modni detalj?

Veliku popularnost u Evropi suncobrani su stekli tokom 17. i 18. veka.

Posebno su bili omiljeni na francuskom i engleskom dvoru, gde su postali nezaobilazan deo ženske mode.

Pravljeni su od svile, čipke i skupocenih tkanina, a drške su često bile izrađene od slonovače, srebra ili rezbarenog drveta.

Za imućne dame nisu predstavljali samo zaštitu od sunca, već i modni dodatak koji je pokazivao bogatstvo i prestiž.

Od luksuza do predmeta koji svi koriste

Industrijska revolucija u 19. veku potpuno je promenila proizvodnju suncobrana.

Masovna proizvodnja učinila ih je pristupačnim mnogo većem broju ljudi.

Umesto svile počeli su da se koriste pamuk i druge jeftinije tkanine, dok su drvene i metalne konstrukcije omogućile lakše sklapanje i nošenje.

Tako je predmet koji je vekovima bio rezervisan za elitu postao deo svakodnevice.

Kako je nastao suncobran za plažu?

Tek početkom 20. veka razvijeni su veliki suncobrani namenjeni plažama i letovalištima.

Njihova glavna uloga više nije bila pokazivanje društvenog statusa, već zaštita od jakog UV zračenja.

Danas postoje modeli sa posebnim zaštitnim slojevima koji blokiraju veliki deo sunčevih zraka i pomažu da boravak na otvorenom bude prijatniji.

• Prvi suncobrani nastali su pre više od 4.000 godina.

• U drevnom Egiptu nosili su ih isključivo faraoni i plemstvo.

• U Kini su boja i veličina suncobrana označavale društveni status.

• U Evropi su bogate dame koristile suncobrane kako bi sačuvale svetao ten.

• Tek industrijska revolucija učinila je suncobrane dostupnim širokim slojevima stanovništva.

Predmet koji danas bez razmišljanja nosimo na plažu ili u šetnju nekada je bio jedan od najupečatljivijih simbola moći. Suncobran nije štitio samo od sunca – govorio je ko ste, koliko ste bogati i kakav položaj imate u društvu. Danas je dostupan svima, ali njegova istorija podseća da su i najobičniji predmeti nekada bili privilegija rezervisana za retke.