"Crveni lav", "Beli konj", "Crni bik": Neobični nazivi kafana nisu nastali slučajno, razlog će vas iznenaditi

Ako danas prođete starim delovima evropskih gradova, primetićete gostionice i pabove sa imenima poput The Red Lion (Crveni lav), The White Hart (Beli jelen) ili The Golden Fleece (Zlatno runo). Slična tradicija postojala je i u Srbiji, o čemu svedoče nazivi poput Tri šešira ili čuvene beogradske kafane Znak pitanja (?).

Na prvi pogled deluje kao da su vlasnici birali neobična imena kako bi privukli goste. Međutim, razlog je bio mnogo praktičniji i potiče iz vremena kada je pismenost među stanovništvom bila znatno niža nego danas.

Slika je bila važnija od natpisa

U srednjem veku, pa sve do 18. i početka 19. veka u mnogim delovima Evrope, veliki broj ljudi nije umeo da čita. Zbog toga su gostionice umesto prepoznatljivih pisanih natpisa imale velike oslikane table sa jednostavnim simbolima.

Na njima su se nalazili lavovi, konji, jeleni, bikovi, krune, sidra, zvona ili grozdovi – motivi koje je svako mogao da prepozna iz daljine, bez obzira na to kojim jezikom govori ili da li je pismen.

Tako je bilo mnogo lakše reći: "Vidimo se kod Crvenog lava" nego objašnjavati ili čitati naziv gostionice.

Zašto baš lavovi, konji i jeleni?

Motivi nisu birani nasumično. Životinje su bile lako uočljive na oslikanim tablama, a mnoge su imale i simbolično značenje.

Lav je u evropskoj heraldici predstavljao snagu i hrabrost, beli jelen bio je povezan sa kraljevskim simbolima i lovištima, dok je konj često označavao mesto namenjeno putnicima i njihovim zapregama.

Pored životinja, česti motivi bili su i kruna, sidro, zvono ili Zlatno runo, jer su bili jednostavni za prepoznavanje i lako su ostajali u sećanju.

Imena koja su opstala vekovima

Neka od najpoznatijih istorijskih imena evropskih gostionica i danas postoje:

The Red Lion – jedno od najčešćih imena pabova u Velikoj Britaniji, povezano sa heraldičkom tradicijom.
The White Hart – naziv nastao po belom jelenu, simbolu engleskog kralja Ričarda II.
The George Inn – jedna od najpoznatijih istorijskih gostionica u Londonu.
The Golden Fleece – naziv inspirisan motivom Zlatnog runa iz grčke mitologije.
The Black Bull – tradicionalan naziv koji potiče od lako prepoznatljivog simbola na tabli.

Srbija je sačuvala deo ove tradicije

Sličan običaj postojao je i kod nas. Jedan od najpoznatijih primera je beogradska kafana Znak pitanja (?), iako ime ovog lokala nije nastalo zbog nepismenosti -  simbol upitnika postao je lako prepoznatljiv znak lokala.

Tu je i čuvena kafana Tri šešira, čiji naziv takođe prati tradiciju korišćenja jednostavnog i upečatljivog simbola.

Preteča današnjih logotipa

Iako je danas pismenost gotovo univerzalna, mnoga istorijska imena gostionica ostala su deo kulturne baštine evropskih gradova.

Istoričari smatraju da su upravo oslikani znaci ispred gostionica bili preteča savremenih logotipa i brendova – jednostavni simboli koje je svako mogao da prepozna na prvi pogled, bez obzira na jezik kojim govori ili sposobnost čitanja.

* Naslovna fotografija: Shutterstock / Piaffe Photography