Priča koja tera na jezu: Dom Sunđer Boba stvarno postoji, a ovo je marčna istina

"Bikini Bottom" u originalnoj verziji, odnosno Koralovo u srpskoj sinhronizaciji, već decenijama predstavlja jedno od najprepoznatljivijih mesta iz sveta animacije – šareni, veseli podvodni svet u kom žive Sunđer Bob, gospodin Kraba, Patrik, Sendi Obraščić i ostali omiljeni junaci.

Ipak, iza imena ovog izmišljenog podvodnog grada krije se stvarna istorijska priča koja nema apsolutno nikakve veze sa bezbrižnim svetom crtanog filma. Ime i pojedini elementi ovog podvodnog sveta direktno su povezani sa Bikini Atolom u Tihom okeanu – grupom ostrva koja su tokom Hladnog rata postala glavno poprište nuklearnih eksperimenata Sjedinjenih Američkih Država.

Bikini nije samo naziv za kupaći kostim

Naziv "Bikini" zapravo je anglizovana, odnosno kolonijalna verzija izvornog imena Pikinni Atol, koji čini grupu koralnih ostrva u sastavu Maršalskih Ostrva. Ova ostrva nalaze se severno od ekvatora, na pola puta između Havaja i Papue Nove Gvineje, u prostranstvu Tihog okeana.

U okviru Bikini Atola nalazi se prostrana laguna okružena koralnim grebenom. Upravo je morsko dno oko ovog atola poslužilo kreatoru serije, Stephenu Hillenburgu (koji je po struci bio morski biolog), kao stvarni vizuelni uzor za Koralovo.

Dok je "Bikini Bottom" (Koralovo) izmišljeni grad na dnu mora, "Bikini Top" se u serijalu pojavljuje kao malo ostrvo sa tri prepoznatljive palme. Ostrvo je, prema priči iz serijala, staro hiljadama godina, a preci drveća koje na njemu raste postojali su još u praistorijsko doba.

Mesto na kom je detonirano 67 nuklearnih bombi

Stvarna istorija Bikini Atola znatno je mračnija od šarenih kadrova crtanog filma. Nakon Drugog svetskog rata, Ujedinjene nacije poverile su Sjedinjenim Američkim Državama upravljanje velikim delom severnog Pacifika, uključujući i Maršalska Ostrva. SAD su zatim Bikini Atol, zajedno sa susednim atolom Enevetak, izabrale kao polygon za testiranje i razvoj nuklearnog naoružanja tokom Hladnog rata.

U periodu između 1946. i 1958. godine, na ovim rajskim ostrvima detonirano je ukupno 67 nuklearnih bombi.

Prisilno iseljavanje i tragika lokalnog stanovništva

Talas razaranja počeo je 1946. godine, kada je američka vlada prisilno preselila 167 lokalnih stanovnika Bikina na ostrvo Rongarik, daleko na istoku. Tamo su se meštani suočili sa surovim uslovima, nedostatkom resursa i masovnom glađu.

Najrazornija i najpoznatija proba odigrala se 1. marta 1954. godine. Hidrogenska bomba pod kodnim imenom "Castle Bravo" izazvala je strahovitu eksploziju čija je snaga bila čak 1.000 puta veća od bombe bačene na Hirošimu.

Posledice po živi svet i ljude bile su katastrofalne:

Decenijska kontaminacija: Stanovnici i njihovi potomci nisu mogli da se vrate na svoja ognjišta zbog visoke radioaktivne kontaminacije.

Neuspeli povratak 1970-ih: Tokom sedamdesetih godina prošlog veka, oko 200 stanovnika vraćeno je na ostrva, ali su već 1978. godine ponovo evakuisani nakon što su analize pokazale da su u organizam uneli opasne količine radioaktivnog cezija.

Trajno raseljenje: Stanovnici Bikina ostali su bez domovine, a njihovi potomci danas žive rasuti po drugim ostrvima Pacifika ili širom SAD.

Nuklearni testovi i veverica Sendi Obraščić

Upravo zbog ove direktne veze sa Bikini Atolom, pojedini neobični detalji iz "Sunđer Boba" u pop-kulturi se tumače kao skrivene aluzije na nuklearne probe.

Jedan od najupečatljivijih primera jeste lik Sendi Obraščić – veverice iz Teksasa koja živi pod vodom u staklenoj kupoli i nosi hermetičko ronilačko odelo. Tokom stvarnih nuklearnih testova 1940-ih i 1950-ih godina, američka vojska je na probne brodove ukrcavala razne životinje (uključujući i veverice i zamorce) kako bi proučavala razorne efekte radijacije i udarnog talasa.

Život u nuklearnom krateru: Mutacije i adaptacija

Iako je Bikini Atol ostao simbol ljudske destrukcije i nuklearnih posledica, naučna istraživanja pokazala su fascinantnu moć prirode da se obnovi.

Obimna studija koju je 2017. godine sproveo biolog Steve Palumbi otkrila je da je morski svet u džinovskom nuklearnom krateru iznenađujuće bogat. Naučnici to objašnjavaju time što morski organizmi migriraju u kontaminiranu zonu i iz nje, ali i činjenicom da je odsustvo ljudi omogućilo prirodi da se sama regeneriše.

Ipak, na životinjama su primećene opasne posledice:

Genetske promene: Mnogi organizmi pokazuju znake mutacija usled nagomilane radijacije.

Primer ajkule dojilje: Na ovom području uočena je jedinka ajkule dojilje koja je imala samo jednu leđnu peraju, umesto uobičajene dve.

Dva lica istog imena

Bikini Atol danas predstavlja neobičan i potresan spoj prirode, istorije i teških posledica ljudskih eksperimenata. Njegovo ime u popularnoj kulturi dobilo je sasvim novu, bezbrižnu dimenziju.

Za milione dece i odraslih širom sveta, Koralovo je mesto gde roze morska zvezda živi ispod stene, gde se pripremaju čuveni krabini pljeskavice i gde vlada smeh. Ali u pozadini te kulise nalazi se stvarni pacifički atol čija je sudbina zauvek obeležena radijacijom, nuklearnim oblacima i žrtvom jednog naroda.