Omaž Đorđu Kadijeviću: Ovako je govorio o seriji "Vuk Karadžić" koja dugo nije imala reprizu

Od urnebesnih komedija do teških tragedija, naša televizija je imala sve, ali posebno mesto u istoriji zauzimaju monumentalna istorijska ostvarenja. Svakako najveće među njima jeste čuvena serija "Vuk Karadžić", remek-delo reditelja Đorđa Kadijevića, koji je preminuo ostavivši iza sebe neprocenjivu umetničku baštinu.

Ova serija nije samo biografska priča o reformatoru srpskog jezika; ona paralelno prikazuje ključne, dramatične događaje iz srpske istorije koji su oblikovali našu modernu državu.

Istorijska hronika u 16 epizoda

Kadijević je uspeo da u dvadeset sati televizijskog programa sažme čitavu epohu srpske nacionalne revolucije sa početka 19. veka i stvaranje nacionalne države. Serija verno i slikovito rekonstruiše prelomne istorijske momente:

Ustanci i bune: Podizanje i propast Prvog srpskog ustanka (1804–1813), kao i Drugi srpski ustanak (1815).

Politički potresi: Tragičnu smrt Karađorđa (1817), dobijanje Hatišerifa (1830), donošenje Sretenjskog (1835) i Turskog ustava (1838).

Smena dinastija: Odlazak sa vlasti kneza Miloša (1839), prvu vladavinu kneza Mihaila (1840–1842), vladavinu kneza Aleksandra Karađorđevića (1842–1858), te burnu nacionalnu revoluciju 1848. godine.

Kraj epohe: Drugu vladavinu kneza Miloša (1858–1860), početak druge vladavine kneza Mihaila (1860) i istorijski događaj na Čukur-česmi (1862).

Kadijević je ovaj grandiozni put započeo još 1983. godine dvodelnom TV dramom „Karađorđeva smrt“, koja je doživela ogroman uspeh. Glavne uloge Karađorđa Petrovića i Miloša Obrenovća tada su poverene Marku Nikoliću i Aleksandru Berčeku – a ova antologijska podela zadržana je i u seriji „Vuk Karadžić“. Nakon toga usledio je trnovit rad na seriji o samom Vuku, čiji je životni put bio svedočanstvo o rađanju jedne kulture.

Umberto Eko i evropske veličine u srpskoj seriji

Ono što je svima zapalo za oko, a što istovremeno predstavlja i veliku sramotu našeg javnog servisa, jeste činjenica da ova serija decenijama nema reprizu. Reč je o jednom od najboljih i najvažnijih projekata domaće kinematografije koji ima neprocenjiv edukativni karakter iz kojeg bi nove generacije mogle mnogo da nauče.

O viziji i cilju ovog projekta, sam Đorđe Kadijević je govorio sa ponosom:

- Cilj je bio da se napravi jedna televizijska freska koja bi prikazala ne samo Vukov život, nego da bude freska naše istorije toga vremena i, kako je Umberto Eko rekao, ne samo našeg vremena, nego i Evrope. Jer u seriji se pojavljuje, osim Vuka, onoliko stranaca, znate. Pojavljuju se Gete, pojavljuje se Meternih, pojavljuje se tandem braće Grim, pojavljuju se tolike veličine – ruski car, austrijski car...

O velikom uspehu serije, ali i skepticizmu i sumnjama kolega sa televizije koji su ga sputavali, reditelj je uvek govorio otvoreno i bez dlake na jeziku:

- Moja satisfakcija je što sam posle četiri godine stvarno nadljudskih napora da snimim tu seriju, svima njima doneo Grand Prix Europe. Zašto se serija ne reprizira? Za razliku od nekih drugih serija, kao što su neke bake koje se češljaju, koje se repriziraju po 11 puta, recimo. A serija koja je dobila najveće priznanje u istoriji televizije, Grand Prix Europe, da se ne reprizira.

Ova serija je uveliko zaslužila povratak na male ekrane, naročito sada, u čast velikom i maestralnom

Kadijeviću koji je ostavio neizbrisiv autorski pečat. Prema poslednjim informacijama, „Vuk Karadžić“ je konačno u procesu digitalne restauracije. Poslednji put je u etru bio 16. februara, kada je – prilično simbolično – emitovana samo jedna epizoda, „Buna“, u čast Dana državnosti Srbije. Cela serija, u svom punom sjaju, i dalje čeka pravdu i termin koji joj s pravom pripada.