Mnogi kupuju na Bajlonijevoj pijaci, a ne znaju po kome je dobila ime: Priča o porodici koja je obeležila Beograd

Kada se danas pomene prezime Bajloni, većina prvo pomisli na poznatu beogradsku pijacu. Međutim, iza tog imena krije se priča o porodici koja je decenijama bila među najbogatijim i najuticajnijim u srpskoj prestonici.

Njihov uspon počeo je sredinom 19. veka, kada je rodonačelnik porodice Ignjat Bajloni, poreklom iz Litomišla, stigao u Srbiju u potrazi za boljim životom. Po dolasku je položio zakletvu na srpsko podanstvo i započeo novi život kao građanin Kneževine Srbije.

Od kožarskog zanata do jedne od najvećih kompanija

Ignjat Bajloni u početku se bavio kožarskim zanatom, ali je vrlo brzo shvatio da budućnost leži u razvoju porodičnog biznisa.

Njegovi sinovi školovali su se za različite zanate – jedan je usavršio bačvarski posao u Beču, drugi mlinarski zanat, dok je treći ostao uz oca i učestvovao u razvoju porodične firme.

Godine 1872. završena je izgradnja parnog mlina „Ignjat Bajloni i sinovi“, koji je postao jedan od temelja njihovog poslovnog uspeha.

Pivara koja je promenila istoriju Beograda

Najveći poslovni iskorak napravio je Ignjatov sin Jakov Bajloni.

Nakon što je izučio bačvarski zanat u Beču, procenio je da će proizvodnja piva biti posao budućnosti. Uključio se u rad Prvog srpskog pivarskog društva, a potom je porodična firma kupila tadašnju Malu pivaru kod Skadarske i Cetinjske ulice.

Jakov je modernizovao proizvodnju, nabavio savremenu opremu iz inostranstva i stvorio jednu od najmodernijih pivara tog vremena.

Uspeh pivare bio je toliko veliki da je porodica Bajloni ubrzo postala deo najviših privrednih i društvenih krugova Beograda. Jakov je 1884. godine izabran i u Upravni odbor Narodne banke.

Nisu živeli samo od piva

Poslovno carstvo Bajlonijevih nije se zasnivalo samo na pivari.

Porodica je posedovala gostionicu, bavila se mlinarstvom, zemljoradnjom i stočarstvom, kupovala velika zemljišta u okolini Beograda i ulaganja širila na trgovinu i nekretnine.

Na svojim imanjima uzgajali su goveda i svinje, dok su proizvode izvozili i na tržišta van Srbije. Istovremeno su ulagali u industriju, proizvodnju brašna i druge privredne grane koje su im donosile stabilne prihode.

Kako je nastala Bajlonijeva pijaca?

Jedan od najpoznatijih tragova koje je porodica ostavila u Beogradu jeste Bajlonijeva pijaca.

Nakon isušivanja močvarnog zemljišta u blizini njihove pivare, na tom prostoru je 1927. godine otvorena pijaca koja je u čast porodice dobila naziv Bajlonijeva pijaca.

Posle Drugog svetskog rata, 1946. godine, novoformirane vlasti uklonile su ime porodice, pa je pijaca zvanično dobila naziv Skadarlija, iako je među Beograđanima naziv Bajlonijeva pijaca ostao živ do danas.

Rat im je oduzeo gotovo sve

Sudbina porodice dramatično se promenila tokom Drugog svetskog rata.

Godine 1941. Bajlonijevi napuštaju Beograd, a njihova imovina, nekretnine i poslovni resursi bivaju oduzeti ili uništeni. Nekadašnja poslovna imperija praktično je nestala, a članovi porodice započeli su novi život daleko od Srbije.

Gordana Bajloni – naslednica koja se nikada nije vratila

Posebno mesto u istoriji porodice zauzima Gordana Bajloni, unuka Ignjata Bajlonija.

Bila je obrazovana, bogata, kolekcionarka umetničkih dela i poznata po eleganciji. Posle rata sa porodicom odlazi u Lisabon, gde provodi ostatak života.

Nikada se nije vratila u Beograd, a često je govorila da je rat promenio sudbinu cele porodice i da su izgubili gotovo sve što su generacijama stvarali. Preminula je 1999. godine.

Nasleđe koje i danas živi

Iako su ostali bez bogatstva i većine svoje imovine, ime porodice Bajloni ostalo je trajno upisano u istoriju Beograda.

Njihova pivara bila je simbol industrijskog razvoja Srbije, a pijaca koja i danas nosi njihovo ime u svakodnevnom govoru podseća na porodicu koja je ostavila neizbrisiv trag u razvoju srpske prestonice.